الشيخ محمد الصادقي الطهراني
183
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
مىكند « 1 » ، بهجز آب كه در صورت ضرورت و به اندازه ضرورت روزه را باطل نمىكند ولى در مبطلات ديگر گرچه در حال ضرورت هم باشد روزه را باطل مىكند و در اين صورت فقط قضاى روزه واجب مىشود . مسألهى 424 - اگر بدانى كه غذاى ماندهى لاى دندانها بهتدريج داخل معده مىشود در صورتى كه داخل شود روزهات باطل است زيرا اين خود خوردنى اختيارى است . مسألهى 425 - اخلاط سينه كه احياناً داخل حلق يا فضاى دهان مىشود اگر مجدداً بهسينه برگردد يا داخل معده شود روزه را باطل نمىكند زيرا خوردن تنها خوردنىهاى بيرونى را شامل است - و اين نه برونى است و نه خوردنى - و مبطل روزه تنها خوردنى و آشاميدنىهاى بيرونى است كه اگر عمدى باشد روزه را باطل مىكند و ديگر هيچ . مسألهى 426 - دروغ بستن بهخداى متعال و پيامبران و ساير معصومان پيش از باطل كردن روزه ايمان را باطل مىكند ، چه خدا و پيامبر را تكذيب كنى و چه بهآنان نسبت دروغ دهى هر دو افتراى بر خداى سبحان و برحسب آياتى چند كفر است . ولى اگر اين دروغ بستنها از روى عمد و عناد نباشد بلكه از روى نادانى و جهالت و يا غضب باشد روزه را باطل نمىكند « 2 » . مسألهى 427 - دربارهى ارتماس در آب دوگونه روايت برابر يكديگرند كه يكى از اين دو آن را باطلكنندهى روزه مىداند و تعدادى ديگر در مقابل آن يا تنها حرامش مىدانند و يا صريح است در اينكه باطلكنندهى روزه نيست ، و در نهايت اگر هم اين دو نص هم وزن يكديگر باشند هر دو سقوط كرده و در نتيجه دليلى براينكه ارتماس روزه را باطل كند بر جاى نمىماند « 3 » . و اينجا جاى اطلاق آيهى فوق در اختصاص مبطلات
--> ( 1 ) - سيد مرتضى مفطرات را در انحصار اكل ، شرب ، عمل جنسى و بيرون كردن منى مىداند ( 3 : 54 ) و ابن ادريس نيز ارتماس را مرجوح دانسته ( 1 : 247 ) و قى را مبطل نمىداند ( 6 : 289 ) ( 2 ) - چنانكه محقق در شرايع آن را اشبه خوانده است و تمامى فقهاى سنى مذهب نيز بر اين موافقند ( 3 ) - ابن بابويه در الهدايه تنها ارتماس را بر اين مفطرات افزوده است ، كه در نتيجه دود و بخار غليظ و بقاى بر جنابت و ساير آنچه را كه از جمله مفطرات شمردهاند مفطر نمىداند . شهيد ثانى و مدارك ، و در كتاب ذخيره و كشفاللثام همچون سيد مرتضىكه هيچكدام آن را مفطر نمىدانند و از فقيهانى كه ارتماس را مبطل روزه نمىدانند شيخ طوسى در استبصار و سيد مرتضى و فاضل و پسرش و محقق ثانى و شهيد ثانى مىباشند . شيخ طوسى مىفرمايد : من حديثى را سراغ ندارم كه بر قضا يا كفاره براى ارتماس دلالت كند ، و تمامى فقيهان سنى نيز ارتماس را مبطل روزه نمىدانند